بِسْمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ وَٱلطُّورِ
Tura, yayılmış ince deri üzerine satır satır dizilmiş Kitap'a, mamur bir ev olan Kabe'ye, yükseltilmiş tavan gibi göğe, kaynayacak denize and olsun ki, Rabbinin azabı hiç şüphesiz gelecektir. Onu savacak yoktur.
Ibn Kathir Tefsiri
Which was revealed in MakkahThe Virtues of Surat At-TurMalik narrated that Jubayr bin Mut`im said, "I heard the Prophet reciting Surat At-Tur while praying Maghrib. Surely, I have never heard a more beautiful voice or recitation than his recitation." This Hadith is recorded in the Two Sahihs using a chain of narration that includes Malik. Al-Bukhari recorded that Umm Salamah said, "I complained of being ill to the Messenger of Allah ﷺ, and he said,«طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ وَأَنْتِ رَاكِبَة»(Perform Tawaf (of the Ka`bah) behind the crowd, while you are riding.) So, I performed Tawaf while the Messenger of Allah ﷺ was praying beside the House, reciting At-Tur."بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِيمِIn the Name of Allah, the Most Gracious, the Most Merciful.Allah swears that the Coming of Torment is NearAllah swears by His creation, a testimony to His great ability, that His torment will surely befall His enemies; they will have no way of escaping it. At-Tur is the mount that has trees, similar to the mount where Allah spoke to Musa, while Musa was on it, and the mount on which Allah started the prophethood of `Isa. A mount that does not have trees is called Jabal, not Tur. Allah said,وَكِتَـبٍ مُّسْطُورٍ(And by the Book inscribed), it is said that it means Al-Lawh Al-Mahfuz, (the Preserved Table). It is also said that is refers to the divinely revealed inscribed Books that people recite, and this is why Allah said,فِى رَقٍّ مَّنْشُورٍ - وَالْبَيْتِ الْمَعْمُورِ(In parchment unrolled. And by Al-Bayt Al-Ma`mur.) In the Two Sahihs it is confirmed that the Messenger of Allah ﷺ said in the Hadith about Al-Isra', after ascending to the seventh heaven:«ثُمَّ رُفِعَ بِي إِلَى الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ، وَإِذَا هُوَ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفًا، لَا يَعُودُونَ إِلَيْهِ آخِرَ مَا عَلَيْهِم»(Then, I was taken to Al-Bayt Al-Ma`mur. It is visited every day by seventy thousand angels who will not come back to visit it again.) The angels worship Allah in Al-Bayt Al-Ma`mur and perform Tawaf around it just as the people of the earth perform Tawaf around the Ka`bah. Al-Bayt Al-Ma`mur is the Ka`bah of those who reside in the seventh heaven. During the Isra' journey, the Prophet saw Ibrahim Al-Khalil, who was reclining with his back on Al-Bayt Al-Ma`mur. It was Ibrahim who built the Ka`bah on earth, and surely, the reward is compatible with the action. Al-Bayt Al-Ma`mur is parallel to the Ka`bah; every heaven has its own house of worship, which is also the direction of prayer for its residents. The house that is located in the lower heaven, is called Bayt Al-`Izzah. And Allah knows best. The statement of Allah the Exalted,وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوعِ(And by the roof raised high.) Sufyan Ath-Thawri, Shu`bah, and Abu Al-Ahwas, all narrated from Simak, from Khalid bin `Ar`arah, from `Ali bin Abi Talib:وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوعِ(And by the roof raised high) "Meaning the heaven." Sufyan added, "Then `Ali recited,وَجَعَلْنَا السَّمَآءَ سَقْفاً مَّحْفُوظاً وَهُمْ عَنْ ءَايَـتِهَا مُعْرِضُونَ(And We have made the heaven a roof, safe and well-guarded. Yet they turn away from its signs.)(21:32)" Similar was said by Mujahid, Qatadah, As-Suddi, Ibn Jurayj, Ibn Zayd and preferred by Ibn Jarir. The statement of Allah the Exalted,وَالْبَحْرِ الْمَسْجُورِ(And by the sea that is Masjur.) The majority say it refers to the oceans of the earth. Masjur, means, the sea will be kindled with fire on the Day of Resurrection just as Allah said in another Ayah,وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ(And when the seas become as blazing fire.)(81:6) i.e., it will be kindled with fire and become a raging fire that surrounds the people in the gathering area, this was reported by Sa`id bin Al-Musayyib from `Ali bin Abi Talib. It was also reported from Ibn `Abbas, and it is the view of Sa`id bin Jubayr, Mujahid, `Abdullah bin `Ubayd bin `Umayr and others. Qatadah said, "Masjur is the `filled sea."' Ibn Jarir preferred this explanation saying, "The sea is not lit with fire now, so it is filled." Allah's statement;إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ لَوَاقِعٌ(Verily, the torment of your Lord will surely come to pass.) contains the subject of the vow, indicating that His torment will surely strike the disbelievers, as Allah stated in another Ayah;مَّا لَهُ مِن دَافِعٍ(There is none that can avert it.) indicating that when Allah decides to send the torment upon them, none can prevent it or stop it from striking them. Al-Hafiz Abu Bakr Ibn Abi Ad-Dunya recorded that Ja`far bin Zayd Al-`Abdi said, "One night, in Al-Madinah, `Umar went out investigating the welfare of Muslims and passed by the house of a man who was standing in voluntary prayer. `Umar stood quietly, listening to his recitation; the man was reciting,وَالطُّورِ(By At-Tur), until he reached the Ayah,إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ لَوَاقِعٌ - مَّا لَهُ مِن دَافِعٍ(Verily, the torment of your Lord will surely come to pass. There is none that can avert it.) `Umar said, `By the Lord of the Ka`bah, this is a true vow.' `Umar dismounted his donkey and sat next to a wall for a while. He then went back to his house and fell ill for a month. During his illness, the people would visit him, not knowing what caused his illness." May Allah be pleased with `Umar.Describing the Day of Torment, the Day of ResurrectionAllah said;يَوْمَ تَمُورُ السَّمَآءُ مَوْراً(On the Day when Tamur the heaven Mawr) Ibn `Abbas and Qatadah said: "Shaking violently." Also from Ibn `Abbas, "Split." Mujahid said: "Spin violently." Ad-Dahhak commented on the Ayah, saying, "The earth will violently spin and move by the command of Allah, and its areas will violently move towards each other." This was preferred by Ibn Jarir, because of the meaning of the word, Mawra, which denotes meanings of spinning and shaking. Allah said,وَتَسِيرُ الْجِبَالُ سَيْراً(And Tasir the mountains will Sayr.) will fade away and become scattered particles of dust blown away by the wind,فَوَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِّلْمُكَذِّبِينَ(Then woe that Day to those who denied), woe to them that Day as a result of Allah's torment, punishment and affliction that He will direct at them,الَّذِينَ هُمْ فِى خَوْضٍ يَلْعَبُونَ(Those who were in their falsehood, playing.) meaning, they live in this life in falsehood and make the religion the subject of their mockery and jest,يَوْمَ يُدَعُّونَ(The Day when they will be pushed down by force) meaning, they will be violently driven and shoved,إِلَى نَارِ جَهَنَّمَ دَعًّا(to the fire of Hell, with a horrible, forceful pushing.) Mujahid, Ash-Sha`bi, Muhammad bin Ka`b, Ad-Dahhak, As-Suddi and Ath-Thawri said that this Ayah means, "They will be violently shoved into the Fire." Allah said,هَـذِهِ النَّارُ الَّتِى كُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ(This is the Fire, which you used to deny.) meaning, the angels of punishment will say these words to them, while admonishing and chastising them,أَفَسِحْرٌ هَـذَا أَمْ أَنتُمْ لاَ تُبْصِرُونَ اصْلَوْهَا(Is this magic or do you not see Enter therein) meaning, enter the Fire, `which will encircle you from every direction,'فَاصْبِرُواْ أَوْ لاَ تَصْبِرُواْ سَوَآءٌ عَلَيْكُمْ(and whether you are patient of it or impatient of it, it is all the same.) `whether you endure its torment and afflictions or not, you will never avert it or be saved from it,'إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ(You are only being requited for what you used to do.) and surely, Allah is never unjust with anyone. Most certainly, Allah recompenses each according to their deeds.إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِى جَنَّـتٍ وَنَعِيمٍ - فَـكِهِينَ بِمَآ ءَاتَـهُمْ رَبُّهُمْ وَوَقَـهُمْ رَبُّهُمْ عَذَابَ الْجَحِيمِ
وَكِتَٰبٍۢ مَّسْطُورٍۢ
Tura, yayılmış ince deri üzerine satır satır dizilmiş Kitap'a, mamur bir ev olan Kabe'ye, yükseltilmiş tavan gibi göğe, kaynayacak denize and olsun ki, Rabbinin azabı hiç şüphesiz gelecektir. Onu savacak yoktur.
فِى رَقٍّۢ مَّنشُورٍۢ
Tura, yayılmış ince deri üzerine satır satır dizilmiş Kitap'a, mamur bir ev olan Kabe'ye, yükseltilmiş tavan gibi göğe, kaynayacak denize and olsun ki, Rabbinin azabı hiç şüphesiz gelecektir. Onu savacak yoktur.
وَٱلْبَيْتِ ٱلْمَعْمُورِ
Tura, yayılmış ince deri üzerine satır satır dizilmiş Kitap'a, mamur bir ev olan Kabe'ye, yükseltilmiş tavan gibi göğe, kaynayacak denize and olsun ki, Rabbinin azabı hiç şüphesiz gelecektir. Onu savacak yoktur.
وَٱلسَّقْفِ ٱلْمَرْفُوعِ
Tura, yayılmış ince deri üzerine satır satır dizilmiş Kitap'a, mamur bir ev olan Kabe'ye, yükseltilmiş tavan gibi göğe, kaynayacak denize and olsun ki, Rabbinin azabı hiç şüphesiz gelecektir. Onu savacak yoktur.
وَٱلْبَحْرِ ٱلْمَسْجُورِ
Tura, yayılmış ince deri üzerine satır satır dizilmiş Kitap'a, mamur bir ev olan Kabe'ye, yükseltilmiş tavan gibi göğe, kaynayacak denize and olsun ki, Rabbinin azabı hiç şüphesiz gelecektir. Onu savacak yoktur.
إِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ لَوَٰقِعٌۭ
Tura, yayılmış ince deri üzerine satır satır dizilmiş Kitap'a, mamur bir ev olan Kabe'ye, yükseltilmiş tavan gibi göğe, kaynayacak denize and olsun ki, Rabbinin azabı hiç şüphesiz gelecektir. Onu savacak yoktur.
مَّا لَهُۥ مِن دَافِعٍۢ
Tura, yayılmış ince deri üzerine satır satır dizilmiş Kitap'a, mamur bir ev olan Kabe'ye, yükseltilmiş tavan gibi göğe, kaynayacak denize and olsun ki, Rabbinin azabı hiç şüphesiz gelecektir. Onu savacak yoktur.
يَوْمَ تَمُورُ ٱلسَّمَآءُ مَوْرًۭا
Göğün sarsıldıkça sarsılacağı, dağların yürüdükçe yürüyeceği gün; işte o gün, daldıkları yerde eğlenip oyalanarak kıyameti yalanlayanlara yazık olacak!
وَتَسِيرُ ٱلْجِبَالُ سَيْرًۭا
Göğün sarsıldıkça sarsılacağı, dağların yürüdükçe yürüyeceği gün; işte o gün, daldıkları yerde eğlenip oyalanarak kıyameti yalanlayanlara yazık olacak!
فَوَيْلٌۭ يَوْمَئِذٍۢ لِّلْمُكَذِّبِينَ
Göğün sarsıldıkça sarsılacağı, dağların yürüdükçe yürüyeceği gün; işte o gün, daldıkları yerde eğlenip oyalanarak kıyameti yalanlayanlara yazık olacak!
ٱلَّذِينَ هُمْ فِى خَوْضٍۢ يَلْعَبُونَ
Göğün sarsıldıkça sarsılacağı, dağların yürüdükçe yürüyeceği gün; işte o gün, daldıkları yerde eğlenip oyalanarak kıyameti yalanlayanlara yazık olacak!
يَوْمَ يُدَعُّونَ إِلَىٰ نَارِ جَهَنَّمَ دَعًّا
Cehennem ateşine itildikçe itildikleri gün, onlara: "İşte yalanlayıp durduğunuz ateş budur;
هَٰذِهِ ٱلنَّارُ ٱلَّتِى كُنتُم بِهَا تُكَذِّبُونَ
Cehennem ateşine itildikçe itildikleri gün, onlara: "İşte yalanlayıp durduğunuz ateş budur;
أَفَسِحْرٌ هَٰذَآ أَمْ أَنتُمْ لَا تُبْصِرُونَ
Bu bir büyü müdür, yoksa hala görmez misiniz? Girin oraya, sabretseniz de sabretmeseniz de artık birdir; ancak işlediklerinizin karşılığını görüyorsunuz" denir.
ٱصْلَوْهَا فَٱصْبِرُوٓا۟ أَوْ لَا تَصْبِرُوا۟ سَوَآءٌ عَلَيْكُمْ ۖ إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
Bu bir büyü müdür, yoksa hala görmez misiniz? Girin oraya, sabretseniz de sabretmeseniz de artık birdir; ancak işlediklerinizin karşılığını görüyorsunuz" denir.
إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِى جَنَّٰتٍۢ وَنَعِيمٍۢ
Allah'a karşı gelmekten sakınanlar, şüphesiz, cennetlerde ve Rablerinin kendilerine verdikleriyle zevk duyarak nimetler içindedirler. Rableri onları cehennem azabından korumuştur.
فَٰكِهِينَ بِمَآ ءَاتَىٰهُمْ رَبُّهُمْ وَوَقَىٰهُمْ رَبُّهُمْ عَذَابَ ٱلْجَحِيمِ
Allah'a karşı gelmekten sakınanlar, şüphesiz, cennetlerde ve Rablerinin kendilerine verdikleriyle zevk duyarak nimetler içindedirler. Rableri onları cehennem azabından korumuştur.
كُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ هَنِيٓـًٔۢا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
Onlara şöyle denir: "İşlediklerinizden ötürü, dizi dizi tahtlara yaslanarak afiyetle yiyin için." Onlara, ceylan gözlü eşler veririz.
مُتَّكِـِٔينَ عَلَىٰ سُرُرٍۢ مَّصْفُوفَةٍۢ ۖ وَزَوَّجْنَٰهُم بِحُورٍ عِينٍۢ
Onlara şöyle denir: "İşlediklerinizden ötürü, dizi dizi tahtlara yaslanarak afiyetle yiyin için." Onlara, ceylan gözlü eşler veririz.
وَٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ وَٱتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُم بِإِيمَٰنٍ أَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَآ أَلَتْنَٰهُم مِّنْ عَمَلِهِم مِّن شَىْءٍۢ ۚ كُلُّ ٱمْرِئٍۭ بِمَا كَسَبَ رَهِينٌۭ
İnanan, soyları da inançta kendilerine uyan kimselere soylarını da katarız. Onların işlediklerinden hiçbir şey eksiltmeyiz. Herkes kazancına bağlıdır.
وَأَمْدَدْنَٰهُم بِفَٰكِهَةٍۢ وَلَحْمٍۢ مِّمَّا يَشْتَهُونَ
Cennette olanlara diledikleri meyve ve etten bol bol veririz.
يَتَنَٰزَعُونَ فِيهَا كَأْسًۭا لَّا لَغْوٌۭ فِيهَا وَلَا تَأْثِيمٌۭ
Orada kadeh tokuştururlar; fakat bunda ne bir saçmalama, ne de bir günaha girme vardır.
۞ وَيَطُوفُ عَلَيْهِمْ غِلْمَانٌۭ لَّهُمْ كَأَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌۭ مَّكْنُونٌۭ
Sedefteki inciler gibi olan gençler yanlarında dolaşırlar.
وَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلَىٰ بَعْضٍۢ يَتَسَآءَلُونَ
Birbirlerine dönüp soruşurlar:
قَالُوٓا۟ إِنَّا كُنَّا قَبْلُ فِىٓ أَهْلِنَا مُشْفِقِينَ
"Doğrusu bundan önce ailemizin yanında bile korku içindeydik; Allah lütfedip bizi kavurucu azabdan korudu; doğrusu bundan önce de O'na yalvarıyorduk; şüphesiz O, iyilik yapandır, acıyandır" derler.
فَمَنَّ ٱللَّهُ عَلَيْنَا وَوَقَىٰنَا عَذَابَ ٱلسَّمُومِ
"Doğrusu bundan önce ailemizin yanında bile korku içindeydik; Allah lütfedip bizi kavurucu azabdan korudu; doğrusu bundan önce de O'na yalvarıyorduk; şüphesiz O, iyilik yapandır, acıyandır" derler.
إِنَّا كُنَّا مِن قَبْلُ نَدْعُوهُ ۖ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْبَرُّ ٱلرَّحِيمُ
"Doğrusu bundan önce ailemizin yanında bile korku içindeydik; Allah lütfedip bizi kavurucu azabdan korudu; doğrusu bundan önce de O'na yalvarıyorduk; şüphesiz O, iyilik yapandır, acıyandır" derler.
فَذَكِّرْ فَمَآ أَنتَ بِنِعْمَتِ رَبِّكَ بِكَاهِنٍۢ وَلَا مَجْنُونٍ
Öğüt ver; Rabbinin nimetiyle sen, ne kahinsin ne de delisin.
أَمْ يَقُولُونَ شَاعِرٌۭ نَّتَرَبَّصُ بِهِۦ رَيْبَ ٱلْمَنُونِ
Yoksa senin için şöyle mi derler: "Şairdir, zamanın onun aleyhine dönmesini gözlüyoruz."
قُلْ تَرَبَّصُوا۟ فَإِنِّى مَعَكُم مِّنَ ٱلْمُتَرَبِّصِينَ
De ki: "Gözleyin, doğrusu ben de sizinle beraber gözlemekteyim."
أَمْ تَأْمُرُهُمْ أَحْلَٰمُهُم بِهَٰذَآ ۚ أَمْ هُمْ قَوْمٌۭ طَاغُونَ
Bunu onlara akılları mı buyuruyor? Yoksa onlar azgın bir millet midirler?
أَمْ يَقُولُونَ تَقَوَّلَهُۥ ۚ بَل لَّا يُؤْمِنُونَ
Yahut: "Onu kendi uydurdu" diyorlar öyle mi? Hayır, inanmıyorlar.
فَلْيَأْتُوا۟ بِحَدِيثٍۢ مِّثْلِهِۦٓ إِن كَانُوا۟ صَٰدِقِينَ
Eğer iddialarında samimi iseler Kuran'ın benzeri bir söz meydana getirsinler.
أَمْ خُلِقُوا۟ مِنْ غَيْرِ شَىْءٍ أَمْ هُمُ ٱلْخَٰلِقُونَ
Onlar, yaratan olmaksızın mı yaratıldılar yoksa yaratanlar kendileri midir?
أَمْ خَلَقُوا۟ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ ۚ بَل لَّا يُوقِنُونَ
Yoksa gökleri ve yeri kendileri mi yarattılar? Hayır, Allah'a kesin olarak inanmıyorlar.
أَمْ عِندَهُمْ خَزَآئِنُ رَبِّكَ أَمْ هُمُ ٱلْمُصَۣيْطِرُونَ
Yoksa Rabbinin hazineleri onların yanında mıdır? Yoksa onlar mı işe hakimdirler?
أَمْ لَهُمْ سُلَّمٌۭ يَسْتَمِعُونَ فِيهِ ۖ فَلْيَأْتِ مُسْتَمِعُهُم بِسُلْطَٰنٍۢ مُّبِينٍ
Yoksa, üzerine çıkıp vahiy dinledikleri bir merdivenleri mi var? Öyleyse, dinleyenleri açık bir delil getirsin.
أَمْ لَهُ ٱلْبَنَٰتُ وَلَكُمُ ٱلْبَنُونَ
Demek kızlar Allah'ın, oğullar sizin öyle mi?
أَمْ تَسْـَٔلُهُمْ أَجْرًۭا فَهُم مِّن مَّغْرَمٍۢ مُّثْقَلُونَ
Yahut sen onlardan bir ücret istiyorsun da onlar ağır bir borç altında mı kalıyorlar?
أَمْ عِندَهُمُ ٱلْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُونَ
Veya, görülmeyeni bilmek kendilerine aittir de, onlar mı yazıyorlar?
أَمْ يُرِيدُونَ كَيْدًۭا ۖ فَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ هُمُ ٱلْمَكِيدُونَ
Yoksa bir tuzak mı kurmak istiyorlar? Ama o tuzağa yakalanacak olanlar inkar edenlerdir.
أَمْ لَهُمْ إِلَٰهٌ غَيْرُ ٱللَّهِ ۚ سُبْحَٰنَ ٱللَّهِ عَمَّا يُشْرِكُونَ
Yoksa Allah'tan başka bir tanrıları mı vardır? Allah, onların ortak koşmalarından münezzehtir.
وَإِن يَرَوْا۟ كِسْفًۭا مِّنَ ٱلسَّمَآءِ سَاقِطًۭا يَقُولُوا۟ سَحَابٌۭ مَّرْكُومٌۭ
Gökten azap olarak düşen bir parça görseler: "Bulut kümesidir" derler.
فَذَرْهُمْ حَتَّىٰ يُلَٰقُوا۟ يَوْمَهُمُ ٱلَّذِى فِيهِ يُصْعَقُونَ
Çarpılacakları güne erişmelerine kadar onları bırak.
يَوْمَ لَا يُغْنِى عَنْهُمْ كَيْدُهُمْ شَيْـًۭٔا وَلَا هُمْ يُنصَرُونَ
O gün, düzenleri kendilerine bir fayda vermez; yardım da görmezler.
وَإِنَّ لِلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ عَذَابًۭا دُونَ ذَٰلِكَ وَلَٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ
Zulmedenlere, şüphesiz, bundan başka da azap vardır; fakat onların çoğu bilmezler.
وَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنَا ۖ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ حِينَ تَقُومُ
Rabbinin hükmü yerine gelinceye kadar sabret; doğrusu sen, Bizim nezaretimiz altındasın; kalkarken Rabbini överek tesbih et;
وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَإِدْبَٰرَ ٱلنُّجُومِ
Geceleyin ve yıldızlar kaybolurken de O'nu tesbih et.